Bắt đầu từ nơi người ta phàn nàn, không phải nơi người ta chào hàng
Nhu cầu hiện ra công khai, nhưng không nằm ở những nơi sinh ra để quảng bá. Các trang ra mắt sản phẩm, bộ slide gọi vốn và báo cáo xu hướng cho bạn biết điều mà nhà sáng lập và chuyên gia phân tích muốn nó là thật. Còn những nơi ai đó đang bế tắc lúc 11 giờ đêm và viết nó ra mới cho bạn biết điều gì thật sự đúng, bởi vì viết ra chẳng để được lợi gì.
Đó chính là lý do nền tảng này đọc các mục báo lỗi và chủ đề diễn đàn thay vì thông cáo báo chí: một lời phàn nàn viết ra mà không nhắm tới ai cả là câu ít tính toán nhất trên internet, và vì thế là câu đáng tin nhất.
Nhu cầu lộ ra ở những đâu
Năm nguồn dưới đây bao phủ phần lớn những gì một nhóm nhỏ có thể đọc hết trong thực tế. Mỗi nguồn có một thiên lệch riêng, và biết được thiên lệch đó là cách bạn tránh nhầm khẩu vị của một cộng đồng với cả một thị trường.
- Reddit và các diễn đàn theo chủ đề — nơi người ta hỏi về giải pháp thay thế và mô tả cách làm chắp vá. Thiên về người dùng cá nhân và về những ai đăng bài nhiều nhất.
- Các mục issue trên GitHub — nơi người dùng kỹ thuật và người dùng trả phí mô tả rất chính xác một tính năng còn thiếu, thường kèm cái giá phải trả khi không có nó. Bằng chứng rõ ràng nhất, nhưng nhóm người dùng hẹp nhất.
- Đánh giá trên kho ứng dụng — nơi người dùng phổ thông nói cái gì đã hỏng và họ có bỏ đi hay không. Nguồn tốt nhất cho một thị trường nội địa, vì đánh giá được viết bằng chính ngôn ngữ ở đó.
- Hacker News và các chủ đề của dân trong nghề — nơi người ta so sánh công cụ và nói họ đã bỏ cuộc với cái gì. Thiên về nhóm dùng sớm, nên hãy nghi ngờ số lượng và trân trọng các chi tiết cụ thể.
- Kênh hỗ trợ và cộng đồng của một sản phẩm đang có — nơi nhu cầu bị phục vụ tệ của bên dẫn đầu thị trường được viết ra miễn phí, bởi chính những người đang trả tiền cho họ.
Những cụm từ báo hiệu nhu cầu thật
Nhu cầu có ngữ pháp riêng. "Có cái nào mà…", "có gì thay thế cho…", "cuối cùng tôi phải tự viết script để…", "chúng tôi trả X đồng mỗi tháng cho cái này mà vẫn không thể…", "tôi bỏ cuộc và quay lại dùng…". Mỗi câu như vậy là một người đang tường thuật một quyết định mua thất bại, và đó là bằng chứng mạnh hơn nhiều so với việc ai đó nói một lĩnh vực nào đó thú vị.
Dấu hiệu mạnh nhất là một mức giá cụ thể gắn với một nỗi bực bội cụ thể. Nó giải quyết câu hỏi về mức sẵn sàng chi trả chỉ trong một câu, và đó cũng là dấu hiệu mà phần lớn mọi người lướt qua khi đang mải đếm lượt nhắc.
Gom các cách diễn đạt lại, rồi đếm người — không đếm bài
Cùng một vấn đề được viết ra theo ba mươi cách khác nhau, và mỗi cách khi đứng riêng đều trông nhỏ bé. Gom chúng lại chính là bước biến những mảnh nhiễu rời rạc thành một thị trường đo được, và cũng là bước mà nghiên cứu thủ công thường làm sai — vì người tìm theo từ khoá chỉ tìm thấy cách diễn đạt mà họ nghĩ ra, và bỏ lỡ hai mươi chín cách còn lại.
Sau khi gom xong, hãy đếm số người khác nhau thay vì số bài đăng. Năm mươi bình luận dưới một chủ đề là vấn đề của một người cộng với đám đông; năm bài của năm người lạ ở năm nơi khác nhau mới là một thị trường. Nền tảng này gom nhóm bằng embedding và báo cáo cả hai con số đúng vì lý do đó.
Kiểm tra ai đang phục vụ nhu cầu đó trước khi vội mừng
Phần lớn những khoảng trống trông có vẻ trống chỉ là do bạn chưa quen thị trường. Trước khi coi một nhu cầu là chưa được phục vụ, hãy tìm ba sản phẩm đang giải quyết nó, đọc trang bảng giá của họ, và đọc các đánh giá một sao, hai sao. Nếu những đánh giá đó phàn nàn đúng thứ mà bằng chứng của bạn phàn nàn, thì cơ hội là có thật và bạn đã biết hình dạng của nó. Nếu các đánh giá nói về chuyện hoàn toàn khác, nghĩa là bạn vừa tìm thấy một cơ hội khác với cơ hội bạn đang tìm — và đó thường là tin tốt.
Nhìn chiều hướng, đừng chỉ nhìn mức độ
Một thị trường có một nghìn lượt nhắc nhưng đã co lại suốt một năm thì tệ hơn một thị trường chỉ có hai trăm lượt nhắc nhưng đã tăng gấp đôi trong ba tháng, và con số tổng không phân biệt được hai trường hợp đó. Hãy xem riêng vài tháng gần nhất, tách khỏi tổng số. Bất cứ thứ gì bạn xây cũng mất vài tháng mới tới được khách hàng, nên con số quan trọng là nhu cầu sẽ ở đâu vào lúc đó, chứ không phải nó đã từng ở đâu.
Lối tắt
Toàn bộ những việc trên là những gì nền tảng này làm liên tục trên Reddit, GitHub, Hacker News, đánh giá kho ứng dụng và các diễn đàn Việt Nam. Bộ lọc cho phép bạn sắp xếp kết quả theo nhu cầu, theo mức độ bức xúc, theo đà tăng hoặc theo khoảng cách giữa nhu cầu và cạnh tranh, và mỗi dòng đều mở ra đúng những bài đăng đã tạo ra các con số đó — nên phần nghiên cứu là thứ kiểm chứng được, không phải thứ phải tin suông.